Jeolojik Zamanlarda Türkiye’de Yaşananlar

Jeolojik zamanlarda Türkiye’de yaşanan olaylar KPSS müfredatında bulunan konulardan birisidir. Türkiye’nin bu jeolojik geçmişini temel düzeyde de olsa bilmekte yarar var.

I. Jeolojik Zaman ( Paleozoik )

  • Türkiye’de masif araziler oluşmuştur. Masif Arazi: Oluşumunu 1. Jeolojik zamanda tamamlayan, yaşlı arazilerdir. Masif alanların ortak özellikleri;
    • Yaşlı arazilerdir.
    • Deprem riskinin çok az olduğu alanlardır.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1

Masif arazilerimiz;

  • Yıldız Masifi ( Yıldız Dağları / Istıranca )
  • Menteşe – Saruhan Masifi ( Ege – Muğla çevresi )
  • Anamur – Alanya masifi
  • Kırşehir Masifi
  • Tokat – Akdağ Masifi
  • Kastamonu – Daday – Devrekâni Masifi
  • Mardin – Derik Masifi
  • Zonguldak masifi
  • Bitlis Masifi
  • Zonguldak ve çevresinde Taş kömürü yatakları oluşmuştur.
DİKKAT!
Bitlis ve Kırşehir masifleri eski olmalarına rağmen deprem riski yüksek olan masif arazilerdir.

II. Jeolojik Zaman (Mezozoik)

  • Bu dönemde Anadolu’nun bulunduğu yerde Tesis denizi adı verilen deniz bulunmaktaydı.
  • Bu dönemde Anadolu’da tortulanma olayları gerçekleşti. Bu dönemde yaşanan tortulanmalar dolayı 3. Jeolojik zamanda Alp- Himalaya kıvrım sistemi için zemin oluştu.
  • Bu dönemde oluşan kıvrımlı ve yükseltili alanlar dış kuvvetlerin etkisi ile düzleşti ( peneplen olayı ).

III. Jeolojik Zaman ( Senozoik/Tersiyer)

Alp – Himalaya kıvrım sistemi ile Anadolu’nun kuzeyinde yer alan doğu Avrupa platformu ile güneyinde yer alan Arap ve Afrika platformları Anadolu levhasını sıkıştırmaya başlayarak Türkiye’de ki;

    • Kuzey Anadolu Kıvrım Dağları veJeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
    • Toros Kıvrım Dağlarını oluşturduJeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • Anadolu Epirojenik harekete sonucu toptan yükselmeye başladı.
  • Anadolu’da Petrol, tuz, linyit ve bor yatakları oluştu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • İç Anadolu ve Doğu Anadolu’daki volkanik dağların temelleri oluştu.
  • Ege bölgesindeki Horst ve Graben sistemi oluştu.
  • 2. Jeolojik dönemde peneplen olayı ile düzleşen yerler, 3.jeolojik zamandaki Epirojenik yükselme sonucunda yüksek düzlükler ve platoları oluşturdular.
  • Tüm bu tektonik hareketler Türkiye’ nin etkin bir deprem kuşağında yer almasına neden olmuştur.

IV. Jeolojik Zaman ( Kuaterner/Senozoik)

  • Türkiye bugünkü görünümünü almıştır.
  • Egeid karası çökmüş, Akdeniz’in suyu çöken alana dolarak ege denizini oluşturdu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • Çanakkale Boğazı oluştu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • İstanbul Boğazı oluştu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • Ria tipi kıyılar oluştu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • Açık denizler ile bağlantısı olmayan ve bir göl durumunda olan Karadeniz İstanbul ve Çanakkale boğazları ile açık denizlere bağlanarak bir deniz haline geldi.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • İskenderun Körfezi ve Kıbrıs adası oluştu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • Bu dönemin ortasında tüm Dünya’da buzul çağı yaşandı. Anadolu’da yüksek alanlarda buzul şekilleri oluştu.Jeolojik Zamanlarda Türkiye'de Yaşananlar 1
  • Buzul çağının sona ermesi ile günümüzdeki iklim koşulları ve bitki örtüsü oluştu.
  • Anadolu’da Epirojenik ( Toptan Yükselme ) yaşandı.

Ahmet Burak Kargı

2005 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesinden mezun oldum, Mersin'de yaşıyorum. 10 yıldır Mersin'in köklü kurumlarında üniversiteye hazırlık ve Kpss coğrafya derslerine hazırlık konusunda adaylara yardımcı oluyorum.Üniversiteye hazırlık ve KPSS coğrafya dersleri soru çözümleri ve konu anlatımlarının bulunduğu bir youtube kanalım var. Ayrıca TYT Coğrafya Konu Anlatım kitabım ve Kpss Coğrafya konu anlatım kitabım bulunuyor.

One thought on “Jeolojik Zamanlarda Türkiye’de Yaşananlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir