Türkiye’de Deprem (Seizma) ve Fay Hatları

Bu dersimizde Türkiye’de deprem (seizma) ve aktif fay hatlarının geçtiği yerleri detaylı bir şekilde konuşacağız. “Türkiye’de depremlerin en çok görüldüğü yerler nerelerdir, deprem riski yüksek olan şehirlerimiz hangileridir, deprem riski az/düşük olan şehirler nerelerdir ” soruları Türkiye’de deprem konusu ile ilgili bilmeniz gereken en önemli kavramlardır.

Yer sarsıntılarına deprem adı verilir. Depremler oluşumlarına göre üçe ayrılır.

Depremi inceleyen bilim dalına sismoloji denir. Deprem ölçen alete sismograf denir.

İÇ MERKEZ (Odak Noktası): Yer kabuğunu içinde depremin başladığı yerdir.

DIŞ MERKEZ (Merkez Üssü): Deprem dalgalarının en kısa yoldan ulaştığı yüzeydeki noktaya denir. Dış merkez deprem şiddetinin en fazla hissedildiği yerdir.

Türkiye'de Deprem (Seizma) ve Fay Hatları 1
Türkiye’de Deprem

Volkanik Depremler

Volkanik püskürmenin şiddeti sonucu oluşur. Dar alanda etkilidir. Çevreye verdiği zarar azdır. Japonya, İtalya gibi aktif volkanların olduğu yerlerde bu tip depremler görülür.

DİKKAT!
Türkiye’de aktif yanardağ olmadığı için Volkanik depremlere rastlanmaz

Çöküntü/Çökme Depremleri

Karstik arazilerde yeraltında oluşan boşlukların çökmesi sırasında, mağara ya da galeri tavanlarının çökmesi sonucunda, maden ocaklarının çökmesi sonucunda oluşurlar. Etki alanları dardır.

DİKKAT!
Karstik arazisi yüzünden Akdeniz bölgesinde çöküntü/çökme depremleri sık görülür.

Tektonik Depremler

Yerkabuğunun kırık yerlerinde oluşan depremlerdir. Etki alanı en geniş olan yıkıcı etkisi en fazla olan depremlerdir.

Türkiye'de Deprem (Seizma) ve Fay Hatları 2

Magnitüd: Depremin büyüklüğünü gösteren ölçü birimidir. Depremin büyüklüğü ise yıkıcı özelliğini gösterir. Örneğin 3 büyüklüğünde bir deprem küçük şiddetli depremdir.
DİKKAT!
Sert zeminler ’de depremin şiddeti daha az hissedilirken, Delta alanlar gibi yumuşak zeminlerde depremin şiddeti daha fazla hissedilir.

Türkiye’de üç tane büyük ve aktif fay hattı bulunmaktadır. Bunlar;

KAF (Kuzey Anadolu Fay Hattı)

Ege denizinin en kuzeyinde bulunan Trakya kıyılarında bulunan SAROZ körfezinden başlayarak, Güney Marmara, Karadeniz’in güneyi ve Doğu Anadolu bölgesinden Van gölünün kuzeyine kadar devam eder.

Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde Anadolu’da eski ve yeni tarihlerden  çok büyük depremler meydana gelmiştir. (1999 Gölcük depremi, Erzincan Depremleri vb.). Ayrıca gerçekleşmesi beklenen büyük Marmara depreminin kaynağı yine Kuzey Anadolu Fay hattıdır.

DAF/GAF (Doğu/Güneydoğu Anadolu Fay Hattı)

Antakya’da bulunan amik ovasından başlar, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Kuzeyinden Doğu Anadolu Bölgesine ve Van gölünün güneyine kadar devam eder.

BAF (BATI Anadolu Fay Hattı)

Trakya’nın güneyi, Güney Marmara Bölümü ve Ege Bölgesindeki kırıklı alanlardır. Sık ama küçük magnitüdlü depremler oluşur.

Türkiye'de Deprem (Seizma) ve Fay Hatları 3

Türkiye’deki Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu, Batı Anadolu fay hatlarının geçtiği yerlerde;

  • Deprem
  • Sıcak su kaynakları
  • Jeotermal enerji potansiyeli
  • Kaplıca ve Ilıcalar
  • Sağlık Turizmi
  • Volkanik araziler
  • Tektonik ovalar paralellik gösterir.

 

 

Ahmet Burak Kargı

2005 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesinden mezun oldum, Mersin'de yaşıyorum. 10 yıldır Mersin'in köklü kurumlarında üniversiteye hazırlık ve Kpss coğrafya derslerine hazırlık konusunda adaylara yardımcı oluyorum.Üniversiteye hazırlık ve KPSS coğrafya dersleri soru çözümleri ve konu anlatımlarının bulunduğu bir youtube kanalım var. Ayrıca TYT Coğrafya Konu Anlatım kitabım ve Kpss Coğrafya konu anlatım kitabım bulunuyor.

One thought on “Türkiye’de Deprem (Seizma) ve Fay Hatları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir