Türkiye’de Hayvancılık

Bu dersimizde Türkiye’de Hayvancılık konusunu detaylı bir şekilde işleyeceğiz. Türkiye’de Hayvancılık Konusu KPSS COĞRAFYA, AYT COĞRAFYA ve 11. SINIF COĞRAFYA konuları arasında bulunuyor.

Türkiye’deki büyük ve küçükbaş hayvancılık iki farklı yöntemle yapılır.

Mera Hayvancılığı

Hayvanların meralarda otlatılması ile yapılan hayvancılığa mera hayvancılığı denir. Mera hayvancılığında yetiştirilen hayvan ister küçükbaş olsun ister büyükbaş, özel olarak yem alınmaz, hayvanlar doğadan beslenir. İklime ve yer şekillerine bağlı olarak yürütülen hayvancılık faaliyetidir. Yetiştirilen hayvandaki et ve süt verimi yağışa bağlıdır. Yağışın çok olduğu alanlarda mera ve otlaklar gür olacağı için hayvanlar iyi beslenir ve et verimi ile süt verimi yüksek olur.

Doğal Koşullara bağlı olarak küçükbaş ya da büyükbaş yetiştirilir. Çayır ve meraların zengin olduğu yerlerde büyükbaş hayvancılık yapılır.

Bozkır alanlarda ise genellikle küçükbaş mera hayvancılığı yapılır. Engebeli alanlarda kıl keçisi yetiştirilirken düzlüklerde koyun yetiştiriciliği yapılır.

Besi ve Ahır Hayvancılığı

Ahırlarda hayvanların dışarı çıkarılmadan, doğal koşullara bağlı kalmaksızın yapılan hayvancılık faaliyetine besi ve ahır hayvancığı denir. Besi hayvancılığında hayvanlar ahırlarında yem ile beslenerek yetiştirilir.

Besi hayvancılığında küçükbaş ya da büyükbaş tercihe göre yapılabilir ancak büyükbaştaki birim hayvandan elde edilen et ve süt miktarı küçükbaşa göre daha fazla olduğu için besi hayvancılığında büyükbaş hayvancılık tercih edilir. Tüketimin fazla olduğu yerlerde Besi ve Ahır Hayvancılığı gelişmiştir.İstanbul, Konya, Balıkesir, Bursa vb.. şehirler besi ve ahır hayvancılığının geliştiği şehirlere örnektir.

Türkiye’de Küçük Baş Hayvancılık

Türkiye’de Koyun Yetiştiriciliği

Türkiye'de Koyun Yetiştiriciliği
Türkiye’de Koyun Yetiştiriciliği
  • 2019 TÜİK verilerine göre Türkiye’de beslenen koyun sayısı 38 milyondur
  • 2019 TÜİK verilerine göre koyun sayısının en fazla olduğu kentler; Van, Konya, Şanlıurfa ve Ağrı’dır.
  • En fazla yetiştirilen ırklar; merinos, karaman, dağlıç, sakız, karayaka, kıvırcık.
  • Koyun bozkır biti örtüsüne uyum sağlamıştır. Bu yüzden iç bölgelerimizde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

Türkiye’de Tiftik Keçisi Yetiştiriciliği

Türkiye'de Hayvancılık 1

  • Et ve süt verimi düşüktür.
  • Tiftiği için beslenir.
  • Yetiştirilen tiftik keçisinin yarıdan fazlası Ankara ve çevresinde beslenir. Bu yüzden Ankara keçisi olarak isimlendirilir.
  • Tiftik keçisi Siirt başta olmak üzere Güney Doğu Anadolu Bölgemiz’ de de yetiştirilmektedir.
Türkiye’de 2000 yılında 83 bin olan Tiftik keçisi sayısı verilen destekler ile birlikte 2019 yılında 170 bin rakamlarına ulaştı.

Türkiye’de Kıl Keçisi Yetiştiriciliği

  • Kıl keçisi eti, sütü ve kılı için beslenen bir hayvandır.
  • Kayalık, taşlık ve engebeli arazilere uyum sağlamıştır.
  • Ülkemizde her bölgede yetiştirilebilmekle birlikte en çok Akdeniz bölgesinde yetiştiriciliği yapılır.
  • Türkiye’deki toplam kıl keçisi sayısı 2019 TÜİK verilerine göre yaklaşık 10 milyon baştır.
  • Kıl keçisi sayısının en çok olduğu illerimiz Antalya(725bin), Mersin(702bin), Siirt(485bin), Adana(399bin) ve Diyarbakır (357bin)kentleridir.
KEÇİ OTLATMAK YASAK!
ORMAN KANUNU Madde 95 – (Değişik : 23/1/2008-5728/202 md.) Bu Kanunun 19 uncu maddesi hükümlerine aykırı olarak ormanlara izinsiz hayvan sokanlarla, ormana başı boş hayvan girmesine sebep olanlara beher kıl keçi için altı Türk Lirası, büyükbaş hayvanların beheri için üç Türk Lirası, küçükbaş hayvanların beheri için bir Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu suretle verilecek idarî para cezası yirmi Türk Lirasından az olamaz. Ormanlara izinsiz hayvan sokma fiilini, fiilin işlendiği orman içi köy nüfusuna kayıtlı ve fiilen bu köyde oturanlar dışındakilerin işlemesi hâlinde, yukarıdaki cezalar iki kat artırılır. Yanmış orman sahaları ile alelumum gençleştirme sahalarına, gençleştirmeye tefriki tarihinden itibaren onbeş sene içinde hayvan sokulması veya başıboş bırakılmak yüzünden girmesi hâlinde yukarıda yazılı cezalar iki kat tatbik olunur.

Türkiye’de Büyük Baş Hayvan Yetiştiriciliği

Sığır, manda, at, eşek ve katır Türkiye’de beslenen başlıca büyükbaş hayvanlardandırlar.

Türkiye’de Manda Yetiştiriciliği

  • Sulak alanları seven manda ülkemizde az sayıda yetiştirilmektedir.
  • 2019 TÜİK verilerine göre Türkiye’deki manda sayısı yaklaşık 178 bindir.
  • Manda sayısının en çok olduğu kentimiz ise 20bin baş ile Samsun’dur

Türkiye’de Sığır Yetiştiriciliği

  • Türkiye’de koyundan sonra en çok beslenen hayvan türü sığırdır.
  • Sığır yetiştiriciliği mera ve besi hayvancılığı şeklinde yapılabilir.
  • Sert karasal iklimin görüldüğü Erzurum—Kars yöresinde elverişli dağ çayırlının bulunması nedeniyle sığır yetiştiriciliği mera hayvancılığı şeklinde yapılmaktadır.

Ayrıca tüketimin ve ulaşımın geliştiği yerlerde ise sığır yetiştiriciliği besi ve ahır hayvancılığı şeklinde yapılmaktadır. Türkiye’de en fazla sığır sayısına sahip olan kentimiz olan Konya’da bitki örtüsü ve iklim uygun olmamasına rağmen sığır sayısının fazla olmasının nedeni bu kentimizde besi hayvancılığının gelişmiş olmasıdır.

İLSIĞIR SAYISI
Konya752.221
Erzurum605.337
İzmir575.538
Kars451.346
Diyarbakır375.085
Aydın340.087
Afyon314.984

Türkiye’de Süt Üretimi

Türkiye'de Hayvancılık 2
Türkiye’de Süt Üretimi

Türkiye’de üretilen sütün toplam yüzde 90,8’i sığırdan, yüzde 6,3’ü koyundan, yüzde 2,6’sı keçiden, yüzde 0,3’ü mandadan üretilmektedir.

Türkiye’de Et Üretilen Hayvanlar

Türkiye'de Hayvancılık 3
Türkiye’de Et Üretilen hayvanlar – Türkiye’de Hayvancılık

Türkiye’de Et Üretimi

Türkiye'de Hayvancılık 4
Türkiye’de et üretimi

Türkiye’de Arıcılık

  • Türkiye’de hemen hemen her bölgemizde arıcılık gelişmiştir.
  • Türkiye’de bitki örtüsü çeşitliliğinin ve endemik türlerin fazla olması arıcılığın gelişmesini sağlamıştır.
  • Çam, ayçiçeği, pamuk, turunçgil, kestane, kekik, adaçayı, geven ve yabani bitkiler arıcılık yapmak için elverişli bitkilerin başlıcalarıdır.
  • Ülkemizde iklim çeşitliliğinin fazla olması ve her iklimde bitkilerin çiçek açma dönemlerinin her yörede farklı olmasından dolayı göçebe arıcılık gelişmiştir.
  • Bal üretiminde önde gelen illerimiz;
  • Ordu, Muğla, Adana, Aydın, Mersin, Sivas ve Balıkesir illerimizdir.

Türkiye’de İpek Böcekciliği

  • İpek böcekçiliğinin gelişmesi dut yaprakları ile beslendiği için bitki örtüsüne dolayısıyla iklime bağlıdır.
  • Gerçek ipeğin pahalı olması ve suni ipeğin gelişmesi ipek böcekçiliğinin önemini azaltmıştır.
  • Çin, Hindistan ve Özbekistan dünya yaş koza üretiminde sırasıyla ilk üç içerisinde bulunmaktadır.
  • Türkiye yaş koza üretiminde Dünya 8.sidir.
Hayvancılık
2019 TÜİK verilerine göre Türkiye’de Yaş Koza Üretimi

2018 TÜİK Verilerine Göre Türkiye’de Yaş Koza Üretimi:

Diyarbakır: 42,0%
Antalya : 15,9%
Ankara : 8,2%
Muğla: 5,60%
Bilecik : 5,3%
Bolu: 4,1%
Sakarya: 4,1%
İzmir : 3,2%
Bursa : 2,8%
Eskişehir: 2,7%

Türkiye’de Kümes Hayvancılığı

  • Tüketimin fazla olduğu yerlerde kümes hayvancılığı gelişir.
  • Et tavuğu besiciliği Bolu, Manisa, Balıkesir, Sakarya gibi kentlerde gelişmiştir.
  • Yumurta tavuğu besiciliğinde ise Afyonkarahisar, Konya ve Manisa kentleri ilk sıralardadır.

Türkiye’de Balıkçılık

  • Türkiye 8333km uzunluğundaki kıyı şeridi ile balıkçılık potansiyeli yüksek olan bir ülkedir. Ancak balıkçılık ülkemizde istenilen düzeyde gelişme gösterememiştir. Balıkçılığın ülkemizde yeteri kadar gelişme göstermemesinin nedenler;
  • Açık deniz balıkçılığı yerine kıyı balıkçılığı yapılması.
  • Teknolojik donanıma ve ekipmana sahip balıkçı gemilerinin bulunmaması.
  • Yanlış avlanma tekniklerinin kullanılması.
  • Zamansız avlanma.
  • Aşırı avlanma.
  • Su kirliliği.
  • Balık miktarı fazla olan denizimiz KARADENİZ ‘dir. Bunu nedenleri;
    • Oksijen miktarının fazla olması.
    • Karadeniz’in çok sayıda akarsu ile beslenerek bol miktarda planktona sahip olmasıdır.
  • Göç yolları üzerinde bulunan boğazlar, Marmara ve Ege denizleri Karadeniz’den sonra en fazla balık avlanan denizlerimizdir.
  • Türkiye’de en fazla avlanan balık çeşitleri sırasıyla Hamsi, palamut, sardalya ve istavrittir.
  • Akarsular, doğal göller, baraj gölleri ve göletler ayrıca balık avlanan alanlardır. Bu sularda en çok inci kefali, sazan, gümüşi havuz balığı ve gümüştür.
  • İç sularda en fazla balık elde eden illerimiz; Van, Balıkesir, Bursa ve Adana’dır.
DİKKAT!
Van gölünde avlanan İNCİ KEFALİ endemik bir türdür.

KÜLTÜR BALIKÇILIĞI

  • Balıkların denizlerde, akarsu boylarında, doğal ve yapay göllerde hazırlanan özel alanlarda yetiştirilmesine kültür balıkçılığı denir.
  • İzmir, Muğla ve Aydın denizlerde en çok kültür balıkçılığı yapılan kentlerimizdir.
  • İç kesimlerde ise alabalık yetiştiriciliği yapılmaktadır.
  • Alabalık yetiştiriciliğinde Muğla, Elazığ, Isparta ve Şanlıurfa illerimiz ilk sırada bulunur.
Denizlerde yapılan kültür balıkçılığında en çok levrek ve çupra yetiştirilir.

Türkiye’de Hayvancılık Konusunu daha detaylı bir şekilde incelemek isterseniz Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı bu slaytı incelemenizi öneriyorum.

Ahmet Burak Kargı

2005 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesinden mezun oldum, Mersin'de yaşıyorum. 10 yıldır Mersin'in köklü kurumlarında üniversiteye hazırlık ve Kpss coğrafya derslerine hazırlık konusunda adaylara yardımcı oluyorum.Üniversiteye hazırlık ve KPSS coğrafya dersleri soru çözümleri ve konu anlatımlarının bulunduğu bir youtube kanalım var. Ayrıca TYT Coğrafya Konu Anlatım kitabım ve Kpss Coğrafya konu anlatım kitabım bulunuyor.

Türkiye’de Hayvancılık” için bir yorum

  • 18/02/2020 tarihinde, saat 06:14
    Permalink

    hocam anlatım ve alıştırma kitabınız tekrar kitabınız bir harika .hocam kpss için pdf dosyalarınıza ulaşamıyorum. yardımcı olursanız mail ile dönüş yaparsanız sevinirim.

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir